Hüseyin Kurt
Hüseyin Kurt
Giriş Tarihi : 10-10-2016 12:24

UNESCO ve KIZILIRMAK DELTASI

Çocukluğum Kızılırmak Deltası Deltası'nın hemen kenarında olan Yörükler Köyü’nde geçti.

O nedenle deltayı, balık göllerini, subasar ormanları iyi bilirim.

Subasar ormanlar demişken eskiden evimiz ormanın içerisindeydi. Yörük olduğumuz için o evin yerleşkesine “kışla” derdik.

Şimsilerde sizlerin “Galeriç” dediğiniz isim aslında “Geleriç” tir. Bu ismi de ulu dedelerimiz koymuş ama birisi gelip geleriç’i galeriç yapıvermiş.

Geçtiğimiz günlerde de denize akan ve göllerin ana deniz bağlantısı olan bizim “balık gölü kanalı” dediğimiz yere ise “horhor deresi” denilerek tabela asıldığını fark ettim.

Bu sonradan değiştirilen ve koyulan isimlere köylü gülüyor haberiniz olsun.

Gülüyor ama bir o kadarda çekiniyor.

Nihayetinde o alanın köylüde tapusu var. Ha tapuların bir kısmı hazine ile 56 yıldır davalık. Köyün kurucusu olan 13 aile köyün diğer alanlarını olduğu gibi bu alanı da parası karşılında almış.

Köyün nasıl alındığını ve sonrasında yaşanan dava sürecini daha önceki “Yörüğün 56 Yıl Süren 'Aziz Nesinlik Çilesi” başlıklı yazımda yazmıştım. Merak edenler internetten ulaşabilir.

***

Sulak alanların korunması ile ilgili Ramsar Sözleşmesi 1998 yılında bu bölgeyi korumak için imzalandı ama unutmamak gerek “bu bölgeyi 100 yıldır benim ailem ve akrabalarım, köylülerim korudu”,

Bu alan UNESCO Dünya Mirası geçici listesine girdi ama “bu alanlar bize atamızdan, dedelerimizden resmi miras

Bugüne bu alanlar Yörük milletinin elinde olduğu için korunmuş, yakıp yıkılmamış.

Bu detayı köylü haricinde kişiler bilmez, soran olsa öğrenirsiniz ama soranda olmuyor;

 Ormanların içerisinde tarım yapılan alanlar sonradan tarıma açılmamıştır. Aksine bu alanlar “harım veya arım”  dediğimiz doğal boşluklardır.

Birde yılkı atlarımız var. Bu atlarda bizim yabana saldığımız atlardır,

Özetle yıllardır sulak alanı, kuşları, hele hele ormanı elinden geldiği kadar koruyan kollayan bu insanları anlayıp dinlemek gerek.

Merak edenler için şu UNESCO işini açmak istiyorum.

***

Dünyada 165 ülkede toplam 1052 varlık UNESCO Dünya Mirası listesindedir.

Bunlardan 55’i tehlikede,

814’ü kültürel,

203’ü doğal,

35’i de  karma (kültürel/doğal) varlıklardır.

Türkiye’ye coğrafi olarak en yakın olan listedeki doğal varlıklar ise;

Romanya’da ve Karadeniz kıyısında olan “Danube Deltası”,

Bulgaristan’da “Pirin Ulusal Parkı” ve “Srebarna Doğal Sitalanı”,

Rusya’da “Batı Kafkasya

***

Dünya’da en fazla dünya mirası olan ülke 51 varlık ile İtalya. İtalya’da listede 4 doğal, 47 kültürel varlık var.

Devamında; sırasıyla Çin (50), İspanya (45), Fransa (42), Almanya (41) geliyor…

Türkiye  ise 16 varlık ile dünyada 17. Sırada.

Türkiye’de karma olan 2 varlık var. Diğer 15’i ise kültürel varlıklar.

Yani Türkiye’de UNESCO Dünya Mirası listesinde sadece doğal varlık olarak tescil edilmiş bir yer yok.

***

UNESCO Dünya Mirası listesine 2014 yılında 24 varlık, 2015 yılında ise 21 varlık girmiş.

Bu varlıklardan doğal varlık olarak 2013-2014 yılları arasında hiç eklenmemiş.

2014-2015 yılları arasında ise sadece 6 doğal varlık ilave edilmiş.

***

Dünyada  UNESCO Dünya Mirası listesine ilk kez 1978 yılında doğal ve kültürel varlıklar kaydedilmiş.

Türkiye’den ise ilk kayıt 1985 yılında, “Göreme Milli Parkı ve Kapadokya Kaya Şehir” karma varlık olarak listeye girmiş.

Çok ilginç Türkiye’de 1999 ve 2011 yılları arasında hiç yeni varlık listeye girememiş veya listeye girmesi için çaba gösterilmemiş.

Türkiye’de son listeye giren   ise 2016 yılında kültürel varlık olarak dahil edilen Kars’taki “Ani Arkeolojik Alanı

***

Birde UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi konusu var.

Ülkeler imzalamış olduğu “UNESCO Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme” kapsamında belirlenen kriterlere göre kaydedilmesi uygun olan varlıkların envanterini UNESCO Dünya Miras Merkezi’ne iletmekle yükümlü.

Dünya’da geçici listede olan ve listeye girmeyi bekleyen 173 ülkeden toplam 1650 varlık var.

Türkiye’nin geçici listesinde ise1994’ten bugüne bekleyen toplam 69 varlık var. Örneğin bunlardan 13 varlık 2000 yılından bugüne asıl listeye girmek için bekliyor.

Bu listeye 2014 yılında 14, 2015 yılında 13 ve 2016 yılında 13 yeni varlık başvurusu yapılmış.

Mesela bunlardan 6’sı cami, 5’i kilise, 8’i arkeolojik alan, 8’i antik kent vb…

Türkiye’nin geçici listesinde bekleyen 69 varlığın 2’si karma (kültürel/doğal), 2’si de doğal varlık.

Doğal varlıklardan birisi 2013 yılından beri listede bekleyen “Tuz Gölü Özel Çevre Koruma Alanı” ve Mart 2016’da geçici liste başvurusu yapılan “Kızılırmak Deltası Sulak Alanı ve Kuş Cenneti”…

***

Tüm bu değerler ve veriler bize gösteriyor ki “Kızılırmak Deltası Sulak Alanı ve Kuş Cenneti” nin UNESCO Dünya Mirası geçici listesinden asıl isteye geçmesi biraz zor, olsa bile uzun zamanlar alacak.

Listeye girdiğinde ise öyle herkes keyfine göre davranamaz. Örneğin bu alanlarda yol, yerleşim, turizm amaçlı da olsa tesis, otomobiller ile ziyaretleri felan unutun.

Ha! Olacağı şu; günde 200 kişi özel araçlar ile 10-20 kişilik gruplar ile bölgeyi gezebilir o kadar.

Kalın sağlıcakla!

NELER SÖYLENDİ?
@
Hüseyin Kurt

Hüseyin Kurt

DİĞER YAZILARI BEĞENİ PEŞİNDE KOŞANLAR 04-10-2019 09:45 BU YEREL SEÇİMLER FARKLI OLACAK 08-01-2019 14:23 DARBE TATBİKATLARI ve YAKIN GELECEK 30-03-2017 11:47 DOST-DÜŞMAN KAVRAMI DEĞİŞİYOR MU? 18-03-2017 10:02 NAZİ KAFALILAR ve HİTLER ALMANYASI 13-03-2017 15:13 FASİŞT HOLLANDA! 13-03-2017 10:15 BU NE KEPAZELİK; ALAYIMIZI DİNLEMİŞLER 11-03-2017 15:07 SOSYAL TEMBELLİK ve –MIŞ GİBİ YAPANLAR… 07-03-2017 12:57 DAVRANIŞ BATAĞINDA TOPLUMSAL ÇÖKÜŞ ve ŞEHRİ PLANLAYANLAR 06-03-2017 10:28 SAMSUN’UN ŞİDDET HALLERİ 02-02-2017 11:11 REFERANDUM ve LAİKLİK 01-02-2017 10:39 DÜNYA’NIN OYLAMALARI 31-01-2017 12:08 MEMLEKETİN OYLAMALARI 27-01-2017 15:23 SAĞLIKLI DÜŞÜN, SAĞLIKLI KARAR VER 25-01-2017 10:24 SİHİRLİ RAKAM 330 18-01-2017 16:18 UMUT ETMEK HARAM MI? 31-12-2016 10:20 ÜLKE SAVAŞTA DESEK ABARTMIŞ OLUR MUYUZ? 27-12-2016 10:39 ELÇİYE ZEVAL OLDU! YA MENFAATİ OLANLAR? 20-12-2016 14:36 MİLLİ SEFERBERLİĞE HAZIR MIYIZ? 15-12-2016 13:16 ABD YAKLAŞANI YAKMIŞ! 12-12-2016 16:02 KENDİSİNİ UYANIK SANAN BONCUKÇULAR… 12-12-2016 11:11 SAMSUN’DA BİR SAPLANTININ ANATOMİSİ!.. 07-12-2016 12:36 KİM DEMİŞ OLMAZ DİYE 21-11-2016 13:48 FINDIKTA OYNANAN OYUNLAR 19-11-2016 11:51 SAMSUN’UN HAVAALANI İLE İMTİHANI 14-11-2016 09:48 KOVULDUN TRUMP EFENDİ… 10-11-2016 10:15 DAVETSİZ DARBE! 08-11-2016 13:33 UNESCO ve KIZILIRMAK DELTASI 10-10-2016 12:24 BYLOCK YOK EAGLE VERELİM 06-10-2016 16:46 YENİ KAPI RUHUNU RUHSUZLAŞTIRANLAR 05-10-2016 12:14 ABD ve YUNAN’IN SAMSUN’U BOMBALAMASI 03-10-2016 12:07 BUGÜN SAMSUN’DA SAMİMİYET SINAVI VAR 29-09-2016 13:23 ZİRVESİ SİYASET YAPIDA DAYAK YİNEN PAPAZ 27-09-2016 15:11 TOPLUMSAL ŞİZOFRENİNİN EŞİĞİNDEYİZ 23-09-2016 17:06 SURİYE BATAKLIĞINDA ÖSO 21-09-2016 14:09
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Trabzonspor2653
  • 2Başakşehir FK2653
  • 3Galatasaray2650
  • 4Sivasspor2649
  • 5Beşiktaş2644
  • 6Alanyaspor2643
  • 7Fenerbahçe2640
  • 8Göztepe2637
  • 9Gaziantep FK2632
  • 10Denizlispor2631
  • 11Antalyaspor2630
  • 12Gençlerbirliği2628
  • 13Kasımpaşa2626
  • 14Konyaspor2626
  • 15Yeni Malatyaspor2625
  • 16Çaykur Rizespor2625
  • 17MKE Ankaragücü2623
  • 18Kayserispor2622
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
BİYOGRAFİ
RÖPORTAJLAR
ARŞİV ARAMA